„Formatowanie baterii” to proces odpowiedniego wykorzystywania akumulatora w celu zachowania jego pierwotnych właściwości. Czynność ta stała się tematem pełnym różnych teorii, często ze sobą sprzecznych. Część z nich okazuje się być wynikiem niewłaściwego korzystania z instrukcji dołączonej do urządzenia, bądź też ma swoje źródła w powszechnie przyjętych, ale nieprawdziwych „mitach”. Każdy rodzaj ogniwa elektrycznego musi być bowiem traktowany w nieco inny sposób.

Architektura każdego akumulatora bazuje na określonej ilości ogniw (ang. cell). Najczęściej spotykanymi modelami są te posiadające sześć i osiem sztuk. Ich parametry (napięcie, pojemność) definiują określone modele stosowane przez producentów.

Przewidywany czas życia akumulatora liczony jest w latach, jednakże im bardziej korzystne warunki użytkowania (przede wszystkim temperatura), tym dłużej wytrwa nasz egzemplarz.

Rodzaje akumulatorów:

1. Akumulatory litowo-jonowe (Li-Ion)

Jest to obecnie najczęściej występujący typ ogniw, cechujących się wysokim napięciem znamionowym (3,6V), dużą gęstością energii, sporą żywotnością i powolnym procesem samorozładowania. Elektrody wykonuje są z węgla oraz tlenków metali, a następnie zanurza w elektrolicie z soli litowych. Ich słabym punktem jest wrażliwość na znaczący spadek napięcia – poniżej wartości ok 2,4V ogniwa mogą ulec nieodwracalnymuszkodzeniom (z reguły zapobiega temu wbudowany sterownik).

2. Akumulatory litowo-polimerowe (Li-Poly)

Jest to kolejny rodzaj ogniw występujących na rynku, różniący się jednakże nieznacznie od typu litowo-jonowego. Zmiany sprowadzają się do zastosowania innego rodzaju elektrolitu – zamiast cieczy są to polimery. Pozwala to na większą swobodę w kształtowaniu samych ogniw, uzyskanie większej gęstości mocy oraz zwiększenie napięcia znamionowego (do ok 3,7V). Ich niewątpliwą zaletą jest bardzo wolne tempo samorozładowywania oraz trwałość. Sam proces cykli ładowania i rozładowywania jest praktycznie taki sam jak w przypadku akumulatorów typu Li-Ion.

3. Akumulatory litowo-żelazowo-fosfatowe (nanofosfatowe) (LiFePO4)

Jest to najnowszy rodzaj akumulatorów z rodziny ogniw litowo-jonowych. Podstawową różnicą jest materiał, z którego wytwarza się katody. Pozwala to na uzyskanie bardzo dużej gęstości mocy i energii, kosztem mniejszego napięcia znamionowego (ok. 3,25V). Dzięki temu znaczącemu zwiększeniu ulega ilość cykli ładowania/rozładowywania, jakim można poddać taki akumulator. Aktualnie typ ten jest dopiero w fazie stopniowego wprowadzania na rynek przez producentów.

4. Akumulatory niklowo-kadmowe (Ni-Cd)

Ogniwa te zbudowane są z elektrod wykonanych z zasadowego tlenku niklu i metalicznego kadmu, a elektrolitem jest w tym przypadku wodorotlenek potasu. Technikę tą stosuje się coraz rzadziej, gdyż jest ona wypierana m.in. przez ogniwa litowo-jonowe. Ich niewątpliwą zaletą jest wysoka odporność na całkowite rozładowanie. Posiadają tzw. efekt pamięci, który stał się źródłem mitów dotyczących formatowania obecnie produkowanych baterii po ich zakupie. Polega on na zmniejszeniu pojemności ogniw przy ponownym ładowaniu akumulatora, który nie został wcześniej w pełni rozładowany. W takiej sytuacji czas działania urządzenia na baterii może wskazywać niższe wartości (w praktyce mamy do czynienia ze spadkiem napięcia na ogniwie) i w większości sytuacji ponowny pełen cykl ładowania rozwiąże problem. Należy jednak pamiętać, że wraz z upływem czasu parametry każdego akumulatora ulegają stopniowemu pogorszeniu.

Prawidłowe korzystanie z akumulatora

„Mit” dotyczący przeprowadzania kilku cykli ładowania i rozładowywania zakupionej baterii w dobie ogniw litowo-jonowych, bądź też litowo-polimerowych nie ma już odzwierciedlenia w rzeczywistości. Jak już zostało wspomniane – akumulatory te nie posiadają efektu pamięci, w związku z czym ładowana bateria nie zwiększy swojej pojemności przy pełnym rozładowaniu. Wręcz przeciwnie – może to drastycznie skrócić jej żywot, a nawet doprowadzić do jej trwałego uszkodzenia. Zalecane jest ładowanie takich baterii już na poziomie 50%-60% i nie mniejszym niż 20%.
W niektórych przypadkach, ładowana przy różnym stopniu zużycia bateria może wskazywać zmienne długości pozostałego czasu pracy. Aby problem ten zminimalizować zaleca się przeprowadzenie pełnego cyklu ładowania co najmniej raz w miesiącu.

Lenovo Tab 2 X30F X30M A10-70F Bateria pasuje do następujących modeli laptopów
Acer Aspire One A 110L A150-1006 D150-1Br Zasilacze do laptopów
250W ATX Enhance ENP-2320A Zasilacze do laptopów
Motorola XT1575 Moto X Pure Edition / Moto X Style Bateria pasuje do następujących modeli laptopów
HP UITRABOOK HQ-TRE 71004 7380-421 HP011306-PLP14G01 Bateria pasuje do następujących modeli laptopów
ASUS N551 N751 G551 G771 GL551 GL771 Bateria pasuje do następujących modeli laptopów

Nie ma laptopa bez baterii. To dopiero sprawny akumulator – a nie gabaryty czy waga urządzenia – sprawia, że komputer przenośny jest narzędziem w pełni mobilnym, umożliwiając w pełni wykorzystanie jego funkcjonalności.

Wszystkie akumulatory mają określoną żywotność. W przypadku baterii najczęściej stosowanych w laptopach opartych na technologii litowo-jonowej – wynosi ona ok. 500 cykli (średnio 2-3 lata). Ogniwa podlegają naturalnemu procesowi starzenia się, co znaczy, że zmniejsza się ich sprawność i pojemność, wykazują coraz mniejsze czasy pracy aż w końcu niemożliwe staje się korzystanie z komputera bez podłączonego zasilacza. Wówczas komputer przenośny staje się w rzeczywistości komputerem stacjonarnym, a przecież z powodu cechy mobilności zdecydowaliśmy się właśnie na niego, a nie skrzynkę na biurku.
Pierwszym i najważniejszym krokiem na drodze przywrócenia laptopowi pierwotnej funkcjonalności jest dobór odpowiedniej baterii.

Na co zwrócić uwagę przy dobieraniu baterii do laptopa?

Wbrew powszechnej opinii panującej wśród użytkowników komputerów przenośnych do wyboru odpowiedniego akumulatora nie wystarczy znajomość marki czy modelu laptopa. Najważniejszymi parametrami, które powinniśmy wziąć pod uwagę nie chcąc popełnić pomyłki przy nabywaniu baterii, są: jej oryginalne oznaczenie, napięcie oraz pojemność.

1. Oznaczenie (model) baterii

Gdzie szukać oznaczenia baterii i jaką posiada postać?

Oznaczenie baterii znajduje się zawsze na samym akumulatorze. Aby je zidentyfikować, wystarczy wyjąć baterię z komputera i sprawdzić naklejkę znamionową. Obok innych informacji, jak kraj produkcji czy znaków ostrzegawczych, znajduje się tam indywidualny kod baterii. W zależności od producenta komputera będzie on przybierał postać różnych konfiguracji liter i cyfr. Poniżej podajemy najpopularniejsze wzory oznaczeń

• dla marki Apple: będzie on miał postać znaków AXXXX – np. A1185;
• dla marki Acer: ASXXXXX – np. AS07A31;
• dla marki Asus: AXX- (np. A32-M50);
• dla marki Dell: ciąg liter i cyfr, różny w zależności od generacji komputera (przykładowo GW240, ale i J1KND);
• dla marki Fujitsu-Siemens: kod Battery Pack, np. 3S4400-S1S3;
• dla marek HP/Compaq – dwojaki sposób oznaczania: 
  • a) HSTNN-XXXX (np. HSTNN-UB72); 
  • b) ciąg 9 cyfr, z czego trzy ostatnie poprzedzone są myślnikiem – np. 485041-001;
• dla marki Lenovo/IBM: numery FRU i ATM, np. 42T4504;
• dla marki MSI: BTY-XXX – np. BTY-L74;
• dla marki Samsung: AA-XXXXXX – np. AA-PB9NC6B;
• dla marki Sony: kod VGP-BPSXX – np. VGP-BPS13;
• dla marki Toshiba: postać znaków PAXXXX- (np. PA3534-1BRS).

II. Napięcie baterii

Wyszukanie baterii o kodzie takim samym, jak oryginalna – nie stanowi jeszcze końca procesu doboru odpowiedniego akumulatora. Drugim parametrem, na który powinniśmy zwrócić uwagę przy wyborze baterii, jest jej napięcie. W zależności od zapotrzebowania energetycznego komputera producenci wyposażają je w baterie o napięciu 10.8V (lub 11.1V – są one zgodne) oraz 14.4V (lub 14.8V – są ze sobą zgodne). Wartość napięcia jest ściśle związana z ilością ogniw w baterii – z reguły bateria o napięciu 10.8V posiada 6 ogniw, bateria o napięciu 14.4V – 8 ogniw.
Sprawdzenie parametru napięcia baterii jest ważnym krokiem. Chociaż dominującym rodzajem napięcia dla baterii do laptopów jest wartość 10.8V, to niekiedy producenci wypuszczają komputery z bateriami o wyższym napięciu. Dodatkowo, sprawę komplikuje fakt, że jeden model baterii (np. popularna bateria AS07B31) może występować w dwóch wersjach napięcia, niższym i wyższym. Co bardzo istotne, baterii o różnych napięciach nie można stosować wymiennie – instalując baterię o niższym napięciu do komputera wymagającego baterii o wyższym napięciu i odwrotnie – komputer nie zadziała.
Wartość napięcia możemy sprawdzić równie prosto co jej oznaczenie – znajduje się na naklejce znamionowej, często w pobliżu nazwy modelu baterii i występuje pod międzynarodowym znakiem V (voltage).

III. Pojemność baterii

Trzecim parametrem, na który warto zwrócić uwagę dokonując wyboru, jest pojemność baterii. Wyraża się ją z reguły w dwóch jednostkach: mAh lub Wh (miliampero-godziny lub wato-godziny).
Ściśle rzecz biorąc, mAh jest właściwą miarą pojemności ogniw. Zapis 1Ah oznacza zdolność do zasilania prądem o natężeniu 1A danego urządzenia przez czas 1 godziny. Natomiast Wh są wartością faktycznie określającą, jakiego czasu pracy możemy się spodziewać po baterii (jeśli znamy zapotrzebowanie energetyczne laptopa w watach, przykładowo: przy zapotrzebowaniu wynoszącym 20 watów, bateria o parametrze 48 Wh starczy na zasilanie komputera na ok. 2,5 godziny).
Zasada jest prosta – im wyższa wartość mAh/Wh, tym dłuższy czas pracy będziemy w stanie uzyskać.

Baterie o większej pojemności

Najczęściej spotykana pojemność baterii oryginalnej to 4400 mAh (48 Wh), osiągana z reguły w oparciu o liczbę 6 ogniw (przy napięciu 10.8V). Nie zawsze taka pojemność baterii pozwala uzyskiwać satysfakcjonujące czasy pracy. Dla bardziej wymagających użytkowników dostępne są baterie o zwiększonej pojemności. Powiększanie pojemności polega na dokładaniu kolejnego zestawu ogniw do już istniejących i proporcjonalny wzrost pojemności – dla 9 ogniw pojemność będzie wynosić 6600 mAh (przy napięciu 10.8V), dla 12 ogniw pojemność wzrośnie do 8800 mAh (przy napięciu 10.8V). Zastosowanie baterii o większej pojemności oznacza dłuższe czasy pracy (w stosunku do baterii o standardowej pojemności 4400 mAh) o 1,5 raza (w przypadku baterii o pojemności 6600 mAh) i aż 2 razy (jeśli zastosujemy baterię o pojemności 8800 mAh).
Należy pamiętać, iż wzrost ilości ogniw w baterii ponosi za sobą najczęściej kwestię większych gabarytów baterii. Takie akumulatory posiadają z reguły rozszerzenie w jednej z dwóch opcji: w dół (bateria posiada wówczas stopkę) lub w tył (bateria będzie wystawać poza obudowę komputera w jego tylnej części). Rozwiązanie poszerzenia baterii w dół znajduje wielu zwolenników wśród użytkowników komputerów przenośnych, jako że podnosząc komputer o ok. 2 cm do góry pozwala na lepszą cyrkulację powietrza pod spodem i zmniejsza temperaturę pracy laptopa.
Możliwość sięgnięcia po baterię o większej pojemności jest jednym z głównych argumentów za zastosowaniem w komputerze zamiennika baterii – oryginalne baterie nie są dostępne w pojemności większej od tej, w jakiej znalazły się w komputerze.
Jeszcze jednym sposobem uzyskania większej pojemności niż nominalna w bateriach jest użycie niestandardowych ogniw.

Podsumowanie

Stosowanie powyższych wskazówek w praktyce pozwoli uniknąć pomyłki przy wyborze odpowiedniego akumulatora, a co za tym idzie – późniejszych wysyłek, wymian oraz związanych z tym kosztów.

SAMSUNG BA44-00269A - Zasilacz kompatybilny ze Samsung DP700A3D-A01US,DP700A3D-A01PT DP700A3B AIO
Kompatybilny bateria do Toshiba Satellite P35W-B seria
SONY ACDP-160D01 - Zasilacz kompatybilny ze Sony TV XBR-49X800D KD-49XD8588
Kompatybilny bateria do ASUS A400U K401L seria
Kompatybilny bateria do ASUS A501LB5200 K501U K501UX K501UB